POI Description EN:
POI Description GR:
Καλώς ορίσατε στο Βωμό των Δώδεκα Θεών!
Βρίσκεστε έξω από τον αρχαιολογικό χώρο της Αγοράς, τα όρια της οποίας εκτείνονται έξω από την περίφραξη του χώρου, προς τις σημερινές οδούς Άστιγγος, Αγίου Φιλίππου και Θησείου. Τόπος πολυσήμαντος, η αρχαία Αγορά αποτελούσε για πολλούς αιώνες το διοικητικό, πολιτικό και εμπορικό κέντρο της πόλης. Η αρχαιολογική έρευνα στην περιοχή ξεκίνησε τον 19ο αι.· για την απρόσκοπτη συνέχισή της, χρειάστηκε μάλιστα να απαλλοτριωθεί και να κατεδαφιστεί μια ολόκληρη συνοικία, το Βρυσάκι. Μεταξύ των μνημείων που ήρθαν στο φως είναι ο Βωμός των Δώδεκα Θεών, ένα από τα πιο σημαντικά ιερά της αρχαιότητας και το μοναδικό της πόλης που είναι αφιερωμένο και στους Δώδεκα Θεούς. Η ταύτιση των καταλοίπων με τον Βωμό των Δώδεκα Θεών έγινε χάρη σε μια βάση αγάλματος που εντοπίστηκε κατά χώραν, με την επιγραφή «[Λ]έαγρος ∶ ἀνέθεκεν ∶ Γλαύκονος δόδεκα θεοῖσιν».
Το ιερό περιβαλλόταν από έναν χαμηλό περίβολο και στο κέντρο είχε τον βωμό. O βωμός αποτελούσε το κεντρικό οδόσημο της πόλης, λειτουργώντας ως αφετηρία μέτρησης όλων των αποστάσεων εντός της Αττικής. Το ιερό ιδρύθηκε δίπλα στην Οδό των Παναθηναίων, κατά μήκος της οποίας λάμβανε χώρα η μεγάλη πομπή των Παναθηναίων, η μεγαλύτερη εορτή προς τιμήν της Παρθένου Αθηνάς.
Σύμφωνα με τη μαρτυρία του Θουκυδίδη, ήταν ο εγγονός του Πεισίστρατου, ο Πεισίστρατος ο νεότερος, που αποφάσισε την ανέγερση του βωμού, κατά τη διάρκεια της θητείας του, το 522/521 π.Χ. Η επιδρομή των Περσών το 480/79 π.Χ. οδήγησε στην καταστροφή του, ωστόσο το 425 π.Χ, οι Αθηναίοι έσπευσαν να τον ξαναχτίσουν.
Κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα τον 2ο αι. μ.Χ. ο περιηγητής Παυσανίας θα αναφερθεί στο Βωμό των Δώδεκα Θεών ως «Βωμό του Ελέους». Άρρηκτα συνδεδεμένος με την επικρατούσα αντίληψη στην αρχαιότητα, ότι οι τόποι λατρείας είναι και τόποι ασυλίας, ο χαρακτηρισμός του Παυσανία συνηγορεί στη θεώρηση του βωμού ως ένα εν δυνάμει καταφύγιο για τους ικέτες. Με την πάροδο του χρόνου, στον περίβολο του βωμού προστέθηκε ιερό προς τιμήν της θεάς του Ελέους.
Οι μέχρι σήμερα ανασκαφές τοποθετούν το μεγαλύτερο μέρος του βωμού ακριβώς κάτω από τη σιδηροδρομική γραμμή Αθήνας-Πειραιά, με τμήμα του να εκτείνεται και στο εσωτερικό του αρχαιολογικού χώρου της αρχαίας Αγοράς. Η σημασία της γεωγραφικής θέσης του βωμού ως προς το λιμάνι του Πειραιά μαρτυράται ήδη από τα Αρχαία χρόνια χάρη στην ακόλουθη επιγραφή, στην οποία δηλώνεται με ακρίβεια η μεταξύ τους απόσταση: «Η πόλη μ’ έστησε εδώ, μνημείο αψευδές, για να δείχνω σ’ όλους τους θνητούς τις αποστάσεις στα ταξίδια τους. Η απόσταση από τον Βωμό των Δώδεκα Θεών μέχρι το λιμάνι είναι σαράντα πέντε στάδια [περίπου εννέα χιλιόμετρα]».
| Image Title EN |
Aerial view of the N section of the Agora showing the antiquities on either side of the Athens-Piraeus railway line. Below the train tracks, on the right, the SW corner of the Altar of the Twelve Gods is visible. |
| Image Title GR |
Αεροφωτογραφία του Β τμήματος της αρχαίας Αγοράς με τις αρχαιότητες εκατέρωθεν της σιδηροδρομικής γραμμής Αθήνας-Πειραιά (ΗΣΑΠ). Δεξιά, κάτω από τις γραμμές του τρένου, προβάλλει η ΝΔ γωνία του Βωμού των Δώδεκα Θεών. |
| Image Description EN |
|
| Image Description GR |
|
